Yerli Uçak Motoru Yapıldı Mı?
Yerli uçak motoru yapıldı mı? diye bir soru sormak, çoğumuz için neredeyse bir kimlik sorusu haline geldi. Hani bizim, “Yerli ve milli” her şeyden bir gram daha fazlasını görmek istediğimiz, gururlandığımız ve “Vay be, başardık!” dediğimiz o an… Eh, bir de her şeyin “yerli ve milli” olmasından hoşlanan bir millet olduğumuzu hesaba katarsak, bu soruya herkesin ilgisi gayet normal. Ama hadi gelin, biraz mizahi bir bakış açısıyla bu durumu ele alalım.
Yerli Uçak Motoru: Efsane mi, Gerçek mi?
Biliyorsunuz, son yıllarda Türk mühendislerinin yerli uçak motoru yapma hedefi, sıkça gündeme geliyor. Uçak motoru yapmak, sanki teknoloji dünyasının “Yüksek dağ”ıymış gibi bir şey. Ama bence, bu konuda hepimiz bir tür “Yerli uçak motoru yapıldı mı?” sorusuna karşı duyduğumuz ilgiyle tam olarak birbirimize bağlanıyoruz.
İlk başlarda, bu projenin ne kadar karmaşık olduğunu fark etmemiştik. Düşünsenize, bir uçak motoru… 10 binlerce parça, sensörler, termal sistemler, titreşim analizleri, her şeyin mükemmel çalışması gerek. Hadi diyelim ki “Bunu da yaparız!” dedik, ancak sonra derin bir nefes alıp gerçeğe dönmemiz gerekti: Bizim annemizin yaptığı el yapımı çorba kadar kolay değil.
Bir de o meşhur soruyu hatırlayın: “Motor ne zaman hazır olacak?” Ve biz hep aynı cevabı alıyoruz: “Yıl sonunda”. Yıl sonuna kadar gözlerimizle beklediğimiz o motor bir türlü yapılmazken, biz de bir yandan ‘Yerel kahveci’yle muhabbet ediyoruz: “Motor oldu mu?” “Vallahi olmadı, bu sefer de Eylül’de yapacaklarmış.” Bunu duyan birinin, aslında olayın ciddiyetinden öte komik bir hal aldığını kabul etmesi gerekir.
Bilimsel Gerçekler vs. Arkadaş Muhabbeti
Bir gün, sabah işe gitmeden önce bir arkadaşım bana mesaj atmıştı: “Uçak motoru yapıldı mı?” diye sormuş. Ben de ondan beklenen cevap ne olurdu? “Abi ben de bakıyorum, biraz daha bekle…” Ama bunun yerine, mesajı açtım ve şöyle yazdım:
“Tabii ki yapıldı! Ama bir tek uçak henüz yok. İyi ki motoru yapmadık, öylece gittiğimizde, şu anki jetlerde bazen yolcu kaptanı şarkı söylüyor. Nasıl olsa biz de hep bekleyip duruyoruz.”
Gerçekten öyle, değil mi? Yerli uçak motoru yapıldı mı sorusu, aslında her şeyin bir zaman meselesi olduğu bir evrende, bizlere de “Bekle, bakalım” dedirtiyor.
Yerli Uçak Motoru ve Misafirlik Duruşu
Hadi biraz da mizahi bir bakış açısıyla bakalım. Yerli uçak motoru projeleri hakkında sürekli bilgiler alıyoruz ama çoğu zaman… Yani, bu motoru gerçekten “yaptık mı?” sorusu tam da “Misafirlikteyken o evde otururken hep masanın üstüne bakmak” gibi oluyor. Bir yandan gururlanıyoruz, bir yandan acaba ‘Bu işin içinde başka bir şey mi var?’ diye düşünmeden edemiyoruz. Sanki bir gün sabah uyanıp, “Motor oldu” dediklerinde, gerçekten hazır olan motoru görecek miyiz?
Daha geçen gün, İzmir’deki bir arkadaşım tam bu konuda şunu sordu:
“Abi, yerli uçak motoru ne zaman devreye girecek?”
Ben de cevapladım:
“Evet, motor için çok heyecanlıyım ama bu kadar beklemişken, belki motor yapmanın ‘gerçekten’ zamanı gelmemiştir.”
Sonra, o bana dedi:
“Ya motor bu kadar beklediyse, biz mi uçacağız yoksa sadece vizyon 2023’ü mü bekleyeceğiz?”
Sanırım hepimizin kafasında bu tarz komik senaryolar dönüyor. Bir yanda ulusal gurur var, diğer yanda ise gerçekleri kabullenmek… Sonuçta hepimiz yerli uçak motorunun bir gün çalışacağını umut ediyoruz.
Yerli Uçak Motoru ve Neden Hep “Bir Adım Daha” Gibi Hissettiriyor?
Evet, doğru bildiniz. Yerli uçak motoru yapıldı mı sorusu bir yandan hep aynı yerde takılı kalıyor. Ama bir şey daha var: İşte bu motoru yapmanın ardındaki insanları bir düşünün. Yani, bu adamlar, günün sonunda sadece bizim “Yerli uçak motoru yapıldı mı?” sorusuyla yatıp kalkmıyorlar. Onlar da kendi projelerinde, “Yapabilir miyiz?” sorusuna odaklanıyorlar.
Bir gün bir arkadaşım bana şunu demişti: “Bir uçağın motorunu yapmak, tıpkı eski şarkılardaki gibi bir hayatı yeniden inşa etmek gibi. Yani, eski ama kesinlikle mükemmel bir şey yapmak.”
Benim de şöyle bir cevabım olmuştu: “Evet, ama eski şarkılardan biri, bir arıza sesi çıkarırsa, motor gerçekten havada olacak mı?”
Gerçekten de, bir uçağın motoru yapıldığı zaman, her şeyin mükemmel çalışması gerekir. Hatta ben, bu kadar önemli bir projenin sadece yerli üretim olması gerektiğini savunuyorum. Neden mi? Çünkü yıllarca yaşadığımız teknolojik dışa bağımlılığı düşünün. Tamam, dışa bağımlı kalmayalım da, yine de bir gün “Yerli motoru başarılı uçuyor!” demek daha bir keyif verici olurdu.
Motoru Yapan Kişilerin Kahramanlık Hikayesi
Beni tanıyanlar bilir, uzunca bir zamandır kendimi “Yerli uçak motoru projesinin bir parçasıymışım gibi” hissediyorum. Hani yapmadık ama, sanki bütün bu motoru yapmanın en büyük kısmını ben üstlenmişim gibi. Bazen aklıma gelir, o motoru bizler için ilk test eden mühendis, belki de bu yolda bir “kahraman” olacak. Ve o gün, bir kahramanın başarılı bir test uçuşunun ardından “Yerli uçak motoru yapıldı mı?” sorusunu “Evet” diye cevaplayabiliriz. O zaman, başardık diyebiliriz, ama kesinlikle bundan önce “Yerli uçak motoru yapıldı mı?” diyen her birimiz kahraman sayılacak.
Sonuç: Yerli Uçak Motoru Ne Zaman Yaparız?
Yerli uçak motoru yapıldı mı sorusunun cevabı, teknoloji ve mühendislik dünyasının çok daha karmaşık bir sorusu gibi görünse de, aslında bu, sadece bir süreç meselesi. Bizim her an biraz daha yaklaştığımızı bilerek bu konuyu sorgulamamız, bir bakıma millî gururun ifadesidir. Motor hazır mı, değil mi? Bekleyeceğiz… Ama en nihayetinde, bu soruyu “Yapıldı!” olarak duyduğumuzda, hepimiz bir anlık “Evet!” diye bağıracağız.
Hadi bakalım, bakalım motor gerçekten hazır mı, bir gün göreceğiz.